وبصادر پیشرو در کارایی عملیاتی / ارتقای کیفیت درآمد‌ها در وبصادر 

تیتر20 - ورود به عملکرد ۱۰ ماهه بانک صادرات در سال ۱۴۰۴، ترکیبی از داده‌های سخت مالی و نشانه‌های تغییر در استراتژی عملیاتی را آشکار می‌کند. 

افزایش درآمدها و ارتقای خالص سود تنها ارقام روی کاغذ نیستند؛ این روند بازتاب تغییرات هدفمند در سیاست‌های اعتباری، چینش پرتفوی تسهیلات و مدیریت منابع است. 

نقطه چرخش وبصادر
رشد ۷۵ درصدی مجموع درآمدهای عملیاتی، از ۸۱ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان به بیش از ۱۴۲ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان، اگر به‌تنهایی دیده شود می‌تواند تصویری از یک رشد کمی بسازد. 

اما هم‌زمانی این جهش با رشد ۱۱۸ درصدی خالص درآمد عملیاتی، که به بیش از ۳۱ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان رسیده، لایه‌ای عمیق‌تر را آشکار می‌کند. 
فاصله درآمد و هزینه نه فقط بزرگ‌تر، بلکه منسجم‌تر شده است. این تفاوت نشان می‌دهد هر واحد درآمد جدید، سهم بیشتری در سودآوری نهایی داشته و «نشتِ عملیاتی» کاهش یافته است. 

چنین الگویی به طورمعمول زمانی شکل می‌گیرد که بانک از رشد حجمی عبور کرده و به بازدهیِ «هر تومان دارایی» توجه نشان می‌دهد. 

ستون تسهیلات با معماری تازه
درآمد تسهیلات اعطایی با ثبت بیش از ۱۰۶ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان و رشد ۶۰ درصدی همچنان ستون فقرات درآمدی بانک باقی مانده، اما تغییر اصلی در معماری این ستون دیده می‌شود. 

رشد حجم تسهیلات از ۶۶ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان به بیش از ۱۰۶ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان، همان ۶۰ درصد، نشان می‌دهد افزایش درآمد فقط از محل نرخ نبوده، بلکه ترکیب تسهیلات نیز بازطراحی شده است. 

جهش ۱۴۶ درصدی فروش اقساطی و رشد ۲۴۱ درصدی مشارکت مدنی، سیگنال تمرکز بر ابزارهای مولدتر و پروژه‌محور است؛ ابزارهایی که هم بازده موثر بالاتری دارند و هم ریسک نکول آن‌ها قابل مدیریت‌تر است. این تغییر، درآمد تسهیلاتی را از حالت حجیم اما شکننده به وضعیتی با دوام بیشتر سوق داده است. 

موتورهای خاموشی که روشن شدند
یکی از معنادارترین نشانه‌های ارتقای کیفیت درآمد، فعال شدن سرفصل‌هایی است که پیش‌تر سهمی ناچیز داشتند. سپرده‌گذاری که سال قبل تقریبا درآمدی ایجاد نکرده بود، حالا بیش از ۷ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان درآمد ساخته است؛ تغییری که از مدیریت فعال دارایی‌های نقدی حکایت دارد.

 
هم‌زمان، درآمد اوراق بدهی با جهش ۲۰۵ درصدی به حدود ۸ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان و درآمد سرمایه‌گذاری‌ها با رشد ۱۸۸ درصدی از مرز ۹ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان عبور کرده است. 

چنین رشدی تصادفی نیست؛ بانک بخشی از فشار سود سپرده را با چرخش به ابزارهای بازار سرمایه خنثی کرده و سبد درآمدی خود را متنوع‌تر ساخته است. نتیجه، کاهش وابستگی به یک منبع و افزایش انعطاف‌پذیری عملیاتی است. 

کارمزد؛ جریان آرام اما پایدار
رشد ۲۶ درصدی درآمدهای کارمزدی تا سطح ۱۰ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان شاید در کنار جهش‌های سه‌رقمی کمتر به چشم بیاید، اما نقش آن در کیفیت درآمد کلیدی است.

 
خالص درآمد کارمزد با رسیدن به حدود ۹ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان، جریان نقدی کم‌ریسکی ایجاد کرده که نوسان‌پذیری سود را کاهش می‌دهد. 
این بخش مانند لایه ضربه‌گیر عمل می‌کند؛ زمانی که درآمدهای مشاع تحت فشار هزینه سود سپرده قرار می‌گیرند، کارمزدها تعادل را حفظ می‌کنند و پیش‌بینی‌پذیری عملکرد را بالا می‌برند. 

تراز عملیاتی؛ زبان بی‌واسطه بهره‌وری
افزایش تراز عملیاتی از ۲۱ به ۲۸ واحد، معادل رشد ۳۱ درصدی، خلاصه‌ای فشرده از همه تغییرات بالاست. این شاخص نشان می‌دهد بانک نه فقط بزرگ‌تر، بلکه کاراتر شده است. 

رشد ۴۸ درصدی مانده سپرده‌ها تا سطح بیش از۱۳۵۰ هزار میلیارد تومان نیز پشتوانه این بهبود است. افزایش ۶۷ درصدی قرض‌الحسنه جاری با سهم ۲۴ درصدی، منابع کم‌هزینه را تقویت کرده و رشد ۹۱ درصدی سپرده‌های بلندمدت سه‌ساله با سهم ۳۱ درصدی، ثبات منابع را بالا برده است. چنین ترکیبی هم هزینه پول را مهار می‌کند و هم افق برنامه‌ریزی را بلندتر می‌سازد. 

عبور از رشد عددی
کنار هم گذاشتن این لایه‌ها نشان می‌دهد ارتقای کیفیت درآمد بانک صادرات حاصل یک تصمیم واحد نبوده، بلکه نتیجه هم‌زمانی چند اصلاح است. 
تنوع‌بخشی درآمدی، بازچینی پرتفوی تسهیلات، مدیریت فعال دارایی‌ها و جذب منابع پایدار، همه به بهبود فاصله درآمد–هزینه منجر شده‌اند. 

جهش ۱۱۸ درصدی خالص درآمد عملیاتی و رشد ۳۱ درصدی تراز عملیاتی نشانه آن است که فشار هزینه‌ها مهار شده و بهره‌وری بالا رفته است. 
تصویری که از ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ شکل می‌گیرد، تصویر بانکی است که از رشد عددی فاصله گرفته و به سمت رشد کیفی و قابل اتکا حرکت کرده؛ مسیری که اگر با انضباط مالی ادامه یابد، می‌تواند جایگاه وبصادر را در نظام بانکی تثبیت کند.